Morus alba L.

Morwa biała

6a

10-15 m

5-10 m

V

Rodzina: Moraceae - morwowate

Grupa: LIŚCIASTE

Opis:
Dość duże drzewo dorastające w naszych warunkach do 10-12 m wysokości. Korona szeroka, nieregularna, luźna. W Polsce często rośnie w formie krzewiastej. Młode pędy żółtawoszare.
Liście jasnozielone, szerokojajowate lub nawet okrągłe, długości 6-18 cm, o brzegu ząbkowanym lub piłkowanym. Niepodzielone lub też bardzo różnie powcinane. Z reguły liście na młodych długopędach głęboko powcinane, natomiast na starych pędach słabo klapowane lub bez wcięć. Wiosną późno się rozwijają. Jesienią przebarwiają się na żółto i szybko opadają.
Kwiaty drobne bez wartości dekoracyjnej.
Owoce złożone z niełupek obrośniętych soczystymi osnówkami, zebrane w walcowate owocostany długości do 2,5 cm i średnicy 1,5 cm, nieco podobne do owoców malin. Są miękkie, słodkie i mdłe, ale smaczne, zabarwione na biało, różowo, czerwono lub ciemnopurpurowo. Po dojrzeniu szybko opadają. Dojrzewają w drugiej połowie sierpnia. Owoce można spożywać na surowo lub sporządzać dżemy i kompoty, a także galaretki. Do przetworów należy dodać jakiś inny owoc, dla zaostrzenia mdłego smaku morwy. Trudne do zbioru. Owoce chętnie zjadane przez ptaki.
Gatunek naturalnie występuje w Chinach.
W naszych warunkach szczególnie młode egzemplarze mogą przemarzać w surowe zimy, starsze wytrzymują bez problemu nawet dość duże spadki temperatur (strefa 6a).
Nie jest wymagający, co do gleby, najlepiej rośnie na glebach piaszczystych, lekkich i przepuszczalnych, o odczynie lekko kwaśnym i obojętnym.
Stanowisko słoneczne i łatwo się nagrzewające. Sadzi się go w miejscach zacisznych i osłoniętych od wiatru. Wytrzymały na suszę i warunki miejskie.
Gatunek obecnie raczej amatorski do sadzenia w parkach i dużych ogrodach. Należy unikać sadzenia przy ścieżkach i drogach, gdyż opadające owoce brudzą, a na dodatek przyciągają osy i szerszenie, które mogą być niebezpieczne dla ludzi. Typowe drzewo krajobrazowe. Dawniej stosowana na formowane żywopłoty, jednak obecnie coraz rzadziej używana do tego celu, gdyż uzyskanie z morwy ładnego, gęstego żywopłotu jest bardzo trudne.
Jest to podstawowy gatunek przy hodowli jedwabników, gdyż jego liście są podstawowym pokarmem dla larw tego motyla.
W Polsce dawniej morwę nazywano nie rozumiejąc nazwy łacińskiej morą lub drzewem morowym i darzono szacunkiem, gdyż wierzono, że pochłania ona powietrze z morem. Barwnikiem uzyskanym z kory i liści farbowano wełniaki. W Chinach z liści parzy się różnego rodzaju herbatki. Z kory morwy wyrabiano papier używany do wyrobu pieniędzy. Drewno morwy twarde i ciężkie używane w tokarstwie i stolarstwie głównie do wyrobu galanterii drewnianej. Żółty barwnik pozyskiwany z korzeni używany jest w przemyśle farmaceutycznym.
Ponieważ owoce są bardzo chętnie zjadane przez ryby, dlatego bardzo często sadzono morwy na groblach i nad brzegami zbiorników wodnych.