Sorbus aucuparia 'Edulis'
(Sorbus aucuparia \'Dulcis\', Sorbus aucuparia \'Moravica\', Sorbus aucuparia var. dulcis Kränzl, Sorbus aucuparia var. moravica Zengerl, Sorbus aucuparia var. edulis Dieck)
Jarząb pospolity 'Edulis' (jarzębina słodka)
Rodzina: Rosaceae - różowate
Grupa: LIŚCIASTE
Opis:
Drzewo dorastające do wysokości 12 m. Pokrój wąskostożkowaty. Młode pędy szaro owłosione, starsze nagie. Kora gładka, nawet na starszych gałęziach, brązowozielona.
Liście pierzaste, długości 15-20 cm, złożone z 9-19 listków. Listki długości 5-7 cm, siedzące lub na bardzo krótkich ogonkach, jajowatolancetowate. Brzeg ostro piłkowany, ale tylko powyżej połowy, u nasady całobrzegi. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono. Ogonki liściowe i oś liścia czerwonawe.
Kwiaty białe, o duszącym i raczej nieprzyjemnym zapachu. Zebrane w duże, płaskie baldachogrona średnicy do 15 cm. Kwitnie obficie od połowy maja.
Owoce kuliste, średnicy do 1 cm, pomarańczowe, ale też szkarłatnoczerwone. Pełnię dojrzałości osiągają we wrześniu. Na drzewie utrzymują się do połowy października. Owoce zawierają bardzo dużo witaminy C, mają smak słodko-kwaskowy, bez goryczki. Można je wykorzystywać do wyrobu dżemów, przecierów i soków, można także dodawać do przetworów z innych owoców. Zalewając owoce spirytusem lub mocnym alkoholem uzyskujemy nalewki zwane jarzębiakiem. Owoce chętnie zjadane przez ptaki.
Odmiana znaleziona została około 1810 roku na Morawach w pobliżu miejscowości Špornava (niem. Spornhau) obecnie miejscowość ta nosi nazwę Ostružná.
Całkowicie odporna na mróz (strefa 4).
Ma małe wymagania glebowe i rośnie niemal w każdych warunkach. Dość odporna na suszę i warunki miejskie. Dobrze rośnie zarówno na słońcu, jak i cieniu, wtedy jednak gorzej kwitnie i owocuje.
Sadzona w parkach, ogrodach i zieleni osiedlowej. Dobre drzewo przyuliczne ze względu na dość wąski pokrój. Stosowana w zadrzewieniach krajobrazowych i przydrożnych.
Wrażliwa na choroby.
Roślina miododajna.
| grupa | LIŚCIASTE |
|---|
| stanowisko | słoneczne |
|---|
| pokrój | wąskostożkowaty |
|---|
| wysokość | 10-15 m |
|---|
| szerokość | 3-5 m |
|---|
| kolor kwiatów | biały |
|---|
| pora kwitnienia | V |
|---|
| kolor owoców | czerwony, pomarańczowy |
|---|
| pora owocowania | IX |
|---|
| kształt liścia | pierzastozłożony |
|---|
| kolor liści | zielony |
|---|
| kolor liści jesienią | czerwony/purpurowy |
|---|
| kolor pędów zimą | szary |
|---|
| pora największej atrakcyjności | wiosna, jesień |
|---|
| strefa klimatyczna | 4a |
|---|
| rodzaj gleby | gliniasto-piaszczysta, przeciętna |
|---|
| wilgotność gleby | podłoże umiarkowanie wilgotne |
|---|
| odczyn gleby | lekko kwaśna, obojętna, słabo zasadowa |
|---|
| warunki uprawy | |
|---|
| cechy użytkowe | roślina miododajna, owoce jadalne na surowo, owoce na nalewki, owoce na przetwory, owoce na soki, owoce na wino, przydatna dla ptaków, pachnące kwiaty |
|---|
| zastosowanie | drogi, ulice, parki, zieleń osiedlowa, zieleń publiczna, ogrody przydomowe |
|---|
| wystepowanie gatunku | |
|---|
| pochodzenie odmiany | Czechy |
|---|