Tilia americana L. (Tilia glabra Vent.)
Lipa amerykańska
Rodzina: Malvaceae - ślazowate (malwowate)
Grupa: LIŚCIASTE
Opis:
Drzewo osiągające w ojczyźnie do 40 m wysokości, u nas rzadko osiąga 20 m. Korona kulista lub szerokojajowata. Pędy nagie, szare, od strony nasłonecznionej z czerwonym odcieniem.
Liście duże, do 15 cm długości, szerokojajowate, u nasady sercowate, czasami skośnie ucięte. Na długopędach liście mogą dochodzić aż do 30 cm. Brzeg liścia regularnie, grubo piłkowany, z ostrymi ząbkami. Wierzchnia strona ciemnozielona, na spodzie jaśniejsze, z kępkami brązowawych włosków w kątach nerwów, ale brak ich u nasady i przy nerwie głównym.
Kwiaty kremowe, pachnące, duże z prątniczkami, średnicy do 1,5 cm, zebrane w 10-30-kwiatowe, zwisające wierzchotki, rozkwitają w drugiej połowie lipca. Podsadki długości do 10 cm i szerokości około 2 cm.
Owoce prawie kuliste, bez żeberek, owłosione, często z pozostałością słupków na wierzchołku, początkowo zielone, po dojrzeniu jasnobrązowe. Dojrzewają we wrześniu.
Gatunek występuje we wschodniej i środkowej Ameryce Północnej.
Rzadko spotykany gatunek, niezbyt wytrzymały na mróz (strefa 6b), który w surowe zimy może przemarzać. Zalecany jedynie dla Polski zachodniej i środkowej.
Nie wymagający, co do podłoża, ale lepiej rośnie na glebach żyznych i świeżych, nieco cięższych. Jeśli sadzi się go na glebach lekkich, to powinny być one dostatecznie wilgotne. Raczej nie powinno się sadzić go w podłożu piaszczystym, gdyż wtedy rośnie powoli i szybko kończy okres wegetacji. Najlepiej rośnie w podłożu o odczynie lekko kwaśnym i obojętnym. Wrażliwy na zasolenie. Najlepiej się czuje w miejscach słonecznych, ewentualnie lekko zacienionych.
Stosuje się jako drzewo alejowe, można sadzić pojedynczo lub w grupach. W ogrodzie wymaga dużo miejsca. Raczej niepolecany do miast.
W USA z długiego łyka lipy amerykańskie splatano długie liny.
Roślina miododajna.
| grupa | LIŚCIASTE |
|---|
| stanowisko | słoneczne |
|---|
| pokrój | szerokostożkowaty, kulisty, jajowaty |
|---|
| wysokość | 15-20 m |
|---|
| szerokość | 10-15 m |
|---|
| kolor kwiatów | kremowy |
|---|
| pora kwitnienia | VII |
|---|
| kolor owoców | brązowy |
|---|
| pora owocowania | IX |
|---|
| kształt liścia | jajowaty, sercowaty |
|---|
| kolor liści | zielony |
|---|
| kolor liści jesienią | żółty |
|---|
| kolor pędów zimą | szary |
|---|
| pora największej atrakcyjności | lato |
|---|
| strefa klimatyczna | 6b |
|---|
| rodzaj gleby | gliniasta, żyzna |
|---|
| wilgotność gleby | podłoże umiarkowanie wilgotne |
|---|
| odczyn gleby | lekko kwaśna, obojętna |
|---|
| warunki uprawy | |
|---|
| cechy użytkowe | roślina miododajna, pachnące kwiaty |
|---|
| zastosowanie | aleje parkowe, parki, zieleń osiedlowa |
|---|
| wystepowanie gatunku | USA Wsch. |
|---|
| pochodzenie odmiany | |
|---|