Ulmus glabra Huds. (Ulmus scabra Mill., Ulmus montana With.)

Wiąz górski (brzost, wiąz szorstki)

5a

powyżej 30 m

15-20 m

III, IV

Rodzina: Ulmaceae - wiązowate

Grupa: LIŚCIASTE

Opis:
Drzewo do 30-40 m wysokości, bez odrostów korzeniowych i przypór. Młode pędy, grube, sztywne i owłosione. Korona szeroka, rozłożysta. Kora początkowo szara i gładka u starszych drzew szarobrązowa, podłużnie bruzdowana. Pień krotki, przysadzisty, często z wyrastającymi z niego odrostami.
Liście duże, do 20 cm długości i 10 cm szerokości, grube, matowe i szorstkie. Na spodniej stronie owłosione. Na wierzchołku nagle, zwężone i krótko zaostrzone, u nasady o nieznacznej asymetrii. Czasami na silnych długopędach pojawiają się liście w górnej części trójklapowe. Ogonki krótkie i grube. Liście jesienią przebarwiają się na żółto, bardzo szybko opadają.
Kwiaty zebrane w pęczki, pojawiają się bardzo wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści, są wiatropylne, z czterema pręcikami. Słupki o białych znamionach, okwiat biało orzęsiony.
Owoce nagie, otoczone cienkim skrzydełkiem, dojrzewają w końcu maja.
Występuje w Europie Środkowej i Północnej, na Kaukazie i w Azji Mniejszej. Rośnie w dolinach rzek i nad jeziorami. W górach dochodzi do wysokości 1200 m n.p.m.
Całkowicie mrozoodporny (strefa 5).
Wymaga gleb żyznych i wilgotnych, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym. Odporny na zanieczyszczenie powietrza.
Nadaje się jako drzewo parkowe i przydrożne.
Wytwarza mocne i gęste drewno, mało podatne na gnicie. Jego wydrążone konary służyły do wytwarzania rynien, budowy kół wodnych i kadłubów łodzi. Odporny na opieńkę, w lasach pełnił funkcję rozdzielającą kwatery np. świerków.
Wywarem z liści wiązu obmywano swędzące liszaje. Suszone liści podawano owcom i kozom w okresie zimy do paszy, aby zwiększyć ich mleczność, a wołom aby dodać im animuszu. Z soku wiązowego przyrządzano lek na bóle żołądkowe i wątrobowe.
Wiąz miał opinię drzewa życzliwego ludziom, dlatego sadzony był wokół domów, pałaców i kościołów.
Niestety bardzo wrażliwy na holenderską chorobę wiązów (grafioza wiązów). Z tego powodu ostatnio rzadko sadzony.