Castanea sativa Mill.
Kasztan jadalny
Rodzina: Fagaceae - bukowate
Grupa: LIŚCIASTE
Opis:
Duże drzewo, które na południu Europy może dorastać do wysokości 20-30 m. U nas zwykle niższe (15-20 m wysokości). Korona szeroka, gęsta, kulista lub szerokoeliptyczna. Młode pędy często omszone.
Liście podłużnie lancetowate, długości do 20 cm i szerokości 5-8 cm, ostro zakończone na wierzchołku i szerokoklinowate u nasady, o brzegu ościsto ząbkowanym. Na wierzchu ciemnozielone, błyszczące; na spodniej stronie nieco jaśniejsze. Jesienią przebarwiają się na żółtobrązowo.
Kwiaty rozdzielnopłciowe, jednopienne. Żeńskie drobne i niepozorne, męskie kremowe, zebrane w kłosowatych, sztywnych i stojących kwiatostanach długości do 35 cm. Kwitnie w czerwcu i na początku lipca.
Owoce to brązowe, błyszczące orzechy średnicy 2-3 cm, z szeroką, jasną blizną u podstawy i sztywnymi, kłującymi pozostałościami znamion słupka na wierzchołku. Owoce zamknięte po 2-3 sztuki, w kolczastej, kulistej okrywie, której średnica może dochodzić do 5-6 cm. Dojrzewają w końcu września i na początku października.
Naturalnie występuje w południowej Europie, ale także na Kaukazie i Azji Mniejszej, gdzie jest gatunkiem lasotwórczym.
W zasadzie odporny na mrozy (strefa 6a), ale młodsze egzemplarze mogą w surowe zimy nieco przemarzać.
Wymaga gleb żyznych, głęboko uprawionych i ciepłych o odczynie od obojętnego po lekko kwaśne, umiarkowanie wilgotnych. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale także toleruje półcień. Sadzi się go w miejscach ciepłych i osłoniętych.
Polecany do parków, zieleni osiedlowej i większych ogrodów przydomowych. Cenne drzewo krajobrazowe.
Zaczynają owocować drzewa około 10 letnie, zwykle początkowo nasiona nie są dobrze wykształcone. Starsze drzewa wykształcają u nas w pełni wartościowe owoce, szczególnie w ciepłe i długie lata. Zawierają dużo skrobi i cukru, są jadalne w formie pieczonej, gotowanej lub też zmielonej na mąkę.
Bardzo ładne drzewo z liści, męskich kwiatostanów oraz w okresie owocowania.
| grupa | LIŚCIASTE |
|---|
| stanowisko | słoneczne, półcieniste |
|---|
| pokrój | eliptyczny, kulisty |
|---|
| wysokość | 15-20 m |
|---|
| szerokość | 10-15 m |
|---|
| kolor kwiatów | kremowy |
|---|
| pora kwitnienia | VI, VII |
|---|
| kolor owoców | zielony |
|---|
| pora owocowania | IX |
|---|
| kształt liścia | lancetowaty |
|---|
| kolor liści | zielony |
|---|
| kolor liści jesienią | brązowy |
|---|
| kolor pędów zimą | brązowy |
|---|
| pora największej atrakcyjności | późna wiosna, lato, jesień |
|---|
| strefa klimatyczna | 6a |
|---|
| rodzaj gleby | przeciętna, przepuszczlna, żyzna |
|---|
| wilgotność gleby | podłoże umiarkowanie wilgotne |
|---|
| odczyn gleby | lekko kwaśna, obojętna |
|---|
| warunki uprawy | |
|---|
| cechy użytkowe | owoce jadalne na surowo |
|---|
| zastosowanie | parki, zieleń osiedlowa, zieleń publiczna |
|---|
| wystepowanie gatunku | Azja Mniejsza, Europa Płd., Kaukaz |
|---|
| pochodzenie odmiany | |
|---|